Instytucja zasiedzenia została uregulowana przepisami rozdziału II działu III Kodeksu cywilnego, gdzie przesłanki zasiedzenia nieruchomości określone zostały w art. 172 § 1 k.c., stosownie do którego: „Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwalnie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie)”. Zgodnie zaś z art. 172 § 2 k.c.: „Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze”.
Co może być nabyte przez zasiedzenie
Własność nieruchomości gruntowej, budynkowej, lokalowej oraz niektóre z praw rzeczowych ograniczonych, dlatego można zasiedzieć tylko służebności gruntowe czynne oraz służebności przesyłu.
- użytkowanie wieczyste - uchwała Sądu Najwyższego która przyjęła dopuszczalność nabycia użytkowania wieczystego przez zasiedzenie innego (poprzedniego) użytkownika wieczystego.
- całą działkę gruntu lub jej część
- cały budynek lub mieszkanie (lokal stanowiący odrębną część własności)
- udział we współwłasności nieruchomości lub współużytkowaniu wieczystym
- nieruchomość stanowiącą własność osób fizycznych, spółki, spółdzielni, samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa.
- nieruchomość stanowiącą wspólnotę gruntową.
Dobra a zła wiara przy zasiedzeniu.
W przypadku zasiedzenia nieruchomości różnica między dobrą wiarą a złą wiarą ma kluczowe znaczenie, bo wpływa bezpośrednio na długość wymaganego okresu posiadania, 20 lat - w dobrej wierze albo 30 lat - w złej wierze. Początek przyjmuje się jako dzień objęcia nieruchomości w posiadanie samoistne natomiast Sąd stwierdza zasiedzenie z datą wsteczną, czyli z dniem, w którym termin minął (20 albo 30 lat).
Samoistny posiadacz uważa się za właściciela, nie wie i nie powinien wiedzieć, że nie jest właścicielem, płaci podatki od nieruchomości.
Często są to osoby które nabyły nieruchomość na podstawie nie ważniej umowy, o czym nie wiedziały, błędów w księgach wieczystych oraz wadliwe akty notarialne.
-
Zła wiara występuje wtedy, gdy posiadacz wie, że nie jest właścicielem, albo powinien wiedzieć, że właścicielem nie jest (np. przy zachowaniu należytej staranności).
Często są to osoby świadome zajęcie cudzej działki, wiedzą kto jest właścicielem, ignorują dane z ksiąg wieczystych i korzystające z nieruchomości bo nikt się upomniał.
Czego zasiedzieć nie można:
- jednego pokoju z kilku wchodzących w skład nieruchomości lokalowej, czyli część budynku.
- nieruchomości należących do kategorii dróg publicznych czy też gruntów pod wodami płynącymi
Koszty sądowe
Stosownie do przepisów ustawy z 28.07.2025 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłata sądowa do wniosku o:
- stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie wynosi 2000 złotych
- zasiedzenie współwłasności wynosi 1000 złotych
- stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie wynosi 200 złotych
Co wpływa na koszt i czas sporządzenia prac geodezyjnych do zasiedzenia nieruchomości gruntowej?
Koszt zależy od:
- powierzchni i kształtu nieruchomości (większa i nieregularna = drożej),
- liczby działek i właścicieli,
- stanu dokumentacji w zasobie geodezyjnym (braki = dodatkowe prace),
- zakresu prac (np. odtworzenia lub ustalenia granic),
Czas realizacji zależy od:
- procedur urzędowych (zgłoszenie, materiały, weryfikacja),
- konieczności ustalania granic i zawiadamiania stron,
- warunków terenowych i pogodowych,
- kompletności dokumentów od zleceniodawcy.
Pozostałe usługi dot. ustalania granic
Ustalenie granic działki
Ustalamy przebieg granic nieruchomości w terenie na podstawie dokumentów archiwalnych, danych z ewidencji gruntów oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami. Usługa ta jest szczególnie istotna w przypadku niejednoznacznych lub spornych granic działek.
Podział nieruchomości rolnej lub leśnej
Wykonujemy podziały działek zgodnie z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. Przygotowujemy niezbędne dokumenty oraz reprezentujemy klienta w procedurach administracyjnych przed urzędami.
Znaki graniczne i punkty graniczne
Oznaczamy w terenie przebieg granic za pomocą trwałych znaków granicznych. Wznowienie lub stabilizacja punktów granicznych pozwala jasno określić zasięg nieruchomości i uniknąć przyszłych sporów z sąsiadami.
Rozgraniczenie nieruchomości
Spór o granice nieruchomości może prowadzić do długotrwałych konfliktów i utrudniać korzystanie z prawa własności. Oferujemy kompleksową pomoc prawną w sprawach rozgraniczenia nieruchomości - zarówno na etapie postępowania administracyjnego przed gminą, jak i w postępowaniu sądowym. Doradzamy, kiedy możliwe jest wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, reprezentujemy klientów w toku czynności prowadzonych z udziałem geodety, analizujemy dokumentację geodezyjną i prawną oraz pomagamy w zawarciu ugody granicznej. W przypadku braku porozumienia skutecznie prowadzimy sprawy o rozgraniczenie przed sądem.
Przygotowanie dokumentacji geodezyjnej
Sporządzamy komplet dokumentacji niezbędnej do celów projektowych, prawnych i ewidencyjnych - w tym mapy, protokoły z czynności terenowych, wykazy zmian danych ewidencyjnych i inne opracowania wymagane przez urzędy.
Aktualizacja danych ewidencyjnych
Budynek został rozebrany, albo budynek gospodarczy został przekształcony w warsztat związany z prowadzeniem działalności gospodarczej ? Przygotowujemy dokumentację niezbędna do zmiany w bazie danych ewidencji gruntów i budynków (EGiB) wynikające z nową inwestycją lub zmianą sposobu użytkowania gruntu. Przygotowujemy dokumentację niezbędną do zmiany w bazie danych Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB) wynikające z nowej inwestycji lub zmianą sposobu użytkowania gruntu.
Dochodzenie stanu prawnego nieruchomości
Pomagamy ustalić i uregulować stan prawny nieruchomości - poprzez analizy dokumentów, pomiary terenowe oraz wsparcie w postępowaniach administracyjnych i sądowych. Nasze działania przyczyniają się do jasnego uregulowania praw do gruntu i uniknięcia przyszłych problemów.